Spallins stesse 2010 mettas
NAWWAI MITOLŌGISKAI ŌBJAKTAI: KJAŪTAS STABS
Spallinas 19 d. 2010
En dagges 2008 m. sirzdau Labātan be Pawundin, akrātais sirzdau Kjaūtas be Kjaūtas palwis kāimans, archeolōgs Ēdwins Zalcmans enlaukīwuns wāisin stesse 5 – 6 mts. Na wāisis teritōrijan, pastippai en zemmei, pastāi aupaltan aīns debīks stabs, stalīnts gillu wertikālai en zemmei. Aīns zmūi, dilānts en Zalcmanas ekspediciōnei, aupalluns ekskawatōran, erlānguns stabban iz dubbin be perwezzuns en liskan stēisan archeolōgan, s.a. prawezzuns zūrgi 200 - 300 mēterins. Stwen tāns sen swāise ginnin statīnuns stabban wertikālai, kāigi stas bēi en zemmei. Stabbas aūktini ast zūrgi 150 cm., plattu ast zūrgi 50 cm.
En mīnsin Zalcmans izgūnuns stan zmūnin, perwezzusin stabban, beggi tāns tūlin pūwats. Adder stas zmūi spārtai madliwuns īmtun tennan etwārtai dīlatwei. Be gērdau, kāi kabinnats si, ik Zalcmans ni wīrst immuns tennan. Zalcmans etrāwuns, - "kas bilāi, kāi wīrst kabīnuns si, stas nikaddan ni wīrst kabīnuns si", be ni immuns tennan etwārtai. Adder kittan dēinan en spallinas 13 dēinan stas zmūi kabīnuns si stwen prei liskan en līkutasmu meddju.
Teinū stas stabs grazzei stalāi prei nawwan debīkan pintin ikāigi keltiskas mēnhirs kaddan jāmai iz Kunnegsgarban en Kursin Kūpans. Wīrst pragūbusis 30 - 40 mettai be mazzi būtwei jāu niainunts ni wīrst etmīnuns stan retawīngin prēipalin.
Ni ast eīsku, ka arwiskai audāi si iz mīstiskan dīran. Stabs immuns zmūnentis dūsin be teinū ikāigi turri swāise nōseilawingiskan mitolōgiskan istōrijan. Mazzi būtwei stabs stalāi na spārts swarewīngi deīktan, be teinū stan ast tītet ebzentlintan. Mazzi būtwei naws pints pernaikīnuns tūlin ka (tīt ppw. nitāli bēi Pikūlas Daubā, kawīda jāu pastāi pernaikīntan), tīt mazzi būtwei ik ka nika ni ast, Spārtiskas aupalla wīdan teikātun ka nika kittan.
Archeolōgija: Prūsas pragūbingiskwas enlaukisnā anga pernaikinsnā?
Šin mettan (2010 m.) wēraui "pajūres skrittas pintis" zeisnā. Pērnai pastāi wangīntan pintis delīks ezze Kunnegsgarbu ērgi Krāntan. Pirzdau zēisnan pastāi enlaukītan dwāi kapurnas: Niskirdai (miks. Nuskern) be Trutenaws-Stantawa (miks.Trutenau-Stantau). En galwasdelīku pastāi kaptan kappai 6 – 8 mts. Nawwas pintis pirman "rezultātan" jāu pērnai bēi stawīdan: prei Niskirdans jāu ni egzistijja Pikūlas Daubā (miks. Teufelskuhle) – teinū naws pints ēit entikriskai pa Pikūlas Dāuban!
Teinū pastāne zēistan pintis delīks ezze Krāntu ērgi Rūsins. Kapsenei wēraui westun "Sembas Archeolōgiska Ekspediciōni". En bigāntin kērdan pastāne enlaukītan pēnkei objāktai:
- Milzjas kapurna (11-12 mts)
- Dwāi Prīdrikaswaldis wāisis (4-5 mts)
- Naūsa, wāiss, kapurna (4-5 mts)
- Strābijeinas wāiss (4-5 mts)
- Slakalaūkas wāiss (6-1 prz N.E.) be kapurna (4-5 mts)